fot. Roman

Organizator:
Instytut Energetyki Odnawialnej

Start Podsumowanie i Wnioski
poniedziałek, 26 marca 2012 14:14

13 marca br. w warszawskim EXPO XXI odbyo si II Forum Maych Elektrowni Wiatrowych (Forum MEW). Uczestnicy konferencji i wystawcy dyskutowali o rozwoju maej energetyki wiatrowej (MEW) w wietle planowanych do wprowadzenia w projekcie ustawy o odnawialnych rdach energii przepisw dotyczcych wsparcia dla mikroinstalacji odnawialnych rde energii (OZE).


Pan Mariusz Radziszewski, naczelnik wydziau w nowym Departamencie Energii Odnawialnej w Ministerstwie Gospodarki odnis si do uwag nadesanych do projektu ustawy z grudnia 2011 r. i dyskutowanych obecnie zmian do uwzgldnienia w drugiej wersji projektu. Przyzna, e istnieje potrzeba przywrcenia instytucji ?sprzedawcy z urzdu? i obowizku zakupu energii z OZE. Ministerstwo przewiduje specjalne wsparcie i udogodniania dla prosumentw ? nowa kategorii wacicieli mikroinstalacji produkujcych energi na potrzeby wasne i na sprzeda. Wg wstpnych ustale waciciele mikroinstalacji bd mogli skorzysta ze sprawdzonego systemu wsparcia w postaci staych taryf (FiT). Do uatwie naleayby te m.in. brak koniecznoci uzyskania koncesji z URE na produkcj energii. Mikroinstalacje bd take podczane do sieci bez dodatkowych opat.

Piotr Dziamski z Instytutu Energetyki Odnawianej (IEO) zaprezentowa wyniki drugiej edycji bada prowadzonych nad sektorem maej energetyki wiatrowej w Polsce. Wykaza, e rynek MEW w 2011 roku urs o 20% (1,2 MW) do poziomu 8,2MW (3200 sztuk maych turbin), ale nastpi spadek o 18,2% (z 26 do 22 sztuk ? dane potwierdzone przez URE) urzdze przyczonych i sprzedajcych energi do sieci energetycznej. Jest to efekt braku prostych rozwiza w zakresie wsparcia MEW wsppracujcych z sieci. Jeli rynek MEW bdzie rozwija si w obecnym tempie, nie uda si osign celw ilociowych wyznaczonych w KPD (550 MW do 2020 roku), dlatego konieczne jest wprowadzenie skutecznego systemu wsparcia. Obecnie, pomimo braku dedykowanego wsparcia, gwnymi inwestorami instalacji MEW staj si gospodarstwa rolne oraz mae i rednie przedsibiorstwa. Piotr Dziamski uzasadni t sytuacj ponad 72% wzrostem wydatkw na energi elektryczn w gospodarstwach rolnych w ostatnich 6 latach.

Katarzyna Michaowska-Knap z IEO postawia tez, e na wikszoci terenw dogodnych do instalowania MEW w Polsce panuj niskie rednioroczne prdkoci wiatru, dlatego wane jest by starannie dobiera wybiera lokalizacj pod instalacj oraz urzdzenia do istniejcych warunkw wietrznych, ktre decydowa bd o opacalnoci inwestycji. Ekspert wyliczya, e gdyby w Polsce funkcjonowa system taryf gwarantowanych (feed-in tariffs), taryfa dla dobrze zlokalizowanych, przyczanych na koszt operatora sieci (OSD) do sieci wikszych MEW zapewniajca opacalno inwestycji musiaaby wynosi minimum 800z/MWh. W dyskusji pan Henryk Klein, czonek Zwizku Pracodawcw Forum Energetyki Odnawialnej (ZP FEO) zwrci uwag na fakt, e w pierwotnym projekcie ustawy o OZE panuje dua dysproporcja w podziale profitw (za energi i wiadectwa pochodzenia P) pomidzy inwestorem a OSD. Ten drugi majc wyczne prawo do P czerpaby niewspmiernie wysokie korzyci w stosunku do poniesionych kosztw, ktre ograniczaj si waciwie do zakupu licznika energii. Problematyka rozwoju generacji rozproszonej z perspektywy integracji jej z sieci energetyczn bya te przedmiotem prezentacji dr Tomasza Siewierskiego z Politechniki dzkiej. Autor wskaza na brak zasadnoci wprowadzania progw dla mocy przyczeniowej, naruszajc zasad optymalizacji wykorzystania istniejcych zasobw sieciowych. Mikroinstalacje powinny by z zasady przyczane do wielkoci mocy odpowiadajcej przydzielonej mocy zamwionej. System P nie jest dobrym rozwizaniem dla wsparcia mikroinstalacji, poniewa charakteryzuje si wysokimi kosztami operacyjnymi. Za optymalne rozwizanie autor sugerowa system taryf specjalnych, funkcjonujcy w Wielkiej Brytanii lub w Niemczech.

Forum MEW byo okazj do dyskusji nad problemem certyfikacji instalatorw MEW, moderowanej przez Grzegorza Winiewskiego, prezesa IEO. W dyrektywie 28/2009/WE w rozdziale dot. certyfikacji instalatorw mikroinstalacji nie ma wymienionych MEW. Postawione zostao zatem pytanie czy przy krajowych celach dla MEW, wyznaczonych w Krajowym Planie Dziaa w zakresie energii ze rde odnawialnych ? KPD (trzecia co do skali nakadw technologia wrd wszystkich mikroinstalacji OZE - 3mld ? do 2020 r.), naley w projekcie ustawy o OZE pozostawi brak obowizku certyfikacji instalacji. Jednym z gwnych ogranicze zgoszonych np. przez ZP FEO i cytowanych na Forum jest brak przepisw przejciowych (szczeglnie krytykowany) - uniemoliwiajcy przystosowanie si firm instalatorskich do nowej sytuacji prawnej. Za zasadne uznano certyfikowanie urzdze i promowanie instalacji budowanych przez certyfikowane firmy instalatorskie moliwoci uzyskania ulg podatkowych. Pomimo wtpliwoci prezentacja i dyskusja prowadziy do konkluzji, e system certyfikacji przyczyni si do poprawienia jakoci wykonywanych usug oraz wspomoe osignicie celw wyznaczonych w KPD, a ryzyko pozostawienia instalatorw MEW poza system certyfikacji jest zbyt due z uwagi na moliwo utracenia przez brane prawa do wsparcia.

MEW stanowi take element inteligentnych sieci energetycznych (ISE), dla ktrych wsparcie przewiduje NFOiGW w nowym programie pilotaowym. Wojciech Stawiany, doradca Prezesa Funduszu zapowiedzia ogoszenie pierwszego konkursu na aplikacje programu priorytetowego ?ISE?, ktry zostanie uruchomiony w III kwartale 2012 roku. Na dofinansowanie bd mogy liczy projekty z udziaem rozproszonych OZE, w tym MEW, ktre w budowanych mikrosieciach bd m.in. suy samo bilansowaniu odbiorcw energii, oszczdnociom energii i ograniczeniu emisji CO2 oraz innych zanieczyszcze.

Dyrektor Anna ya, gwny ekolog Banku Ochrony rodowiska (BO) przedstawia dowiadczenia banku w finansowaniu inwestycji MEW. Dotychczas stosunkowo niewielka ilo tego typu instalacji zostaa sfinansowana kredytem bankowym. Nowym produktem BO umoliwiajcym finansowanie inwestycji MEW s kredyty preferencyjne udzielane dziki wsppracy z WFOiGW. Grup szczeglnie zainteresowan inwestycjami w mae elektrownie wiatrowe s rolnicy i mali przedsibiorcy, prowadzcy swoj dziaalno na obszarach wiejskich.

PANEL DYSKUSYJNY

Zwieczeniem konferencji by panel dyskusyjny ekspertw, w ktrym wypowiedzieli si m.in. prof. Maciej Nowicki, byy Ministra rodowiska,, Dyrektor Janusz Pilitowski, kierujcego nowym Departamentem Energii Odnawialnej w Ministerstwie Gospodarki oraz przedstawiciele brany MEW.


Prof. Maciej Nowicki ? byy minister rodowiska zaznaczy, e aktualnie Polska znajduje si w kluczowym momencie, gdy powstajca ustawa o OZE moe zapobiec dryfowaniu polskiej gospodarki i ograniczeniu konkurencyjnoci. Minister wskaza, e w Polsce brakuje rozwiza systemowych, ktre nie tylko s wane z punktu osignicia celw 3x20 w 2020 roku, ale take w dalszej perspektywie roku 2030, gdzie Polska bdzie zobowizana do osignicia 30-40% energii z OZE. Jednym z rekomendowanych rozwiza przedstawionych przez Ministra Nowickiego byy stae taryfy typu FiT , ktre gwarantuj stabilno rozwoju rynku i ograniczaj ryzyko inwestycyjne, zarwno dla inwestora, jaki i instytucji finansujcej.

Za wprowadzeniem taryf gwarantowanych opowiedziao si take Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), przesyajc organizatorom Forum MEW stanowisko w zakresie lokalizacji obiektw energetyki wiatrowej na obszarach wiejskich. MRiRW opowiada si take za uproszczeniem zasad lokalizacji i przyczania do sieci dla mikroinstalacji oraz wdroenia przepisw sprzyjajcych samodzielnoci energetycznej na poziomie gospodarstwa (domowego, rolnego), a take zakadu pracy, wsi, gminy czy powiatu.

Dyrektor Janusz Pilitowski z nowego Departamentu Energii Odnawialnej w Ministerstwie Gospodarki zwrci uwag na nadchodzcy kluczowy moment, w ktrym cena energii ze rde konwencjonalnych bdzie wysza od tej z OZE. Przedstawiciel Ministra Gospodarki sceptycznie wypowiedzia si nt. dalszego wsparcia dla wspspalania biomasy z wglem oraz duych zamortyzowanych hydroelektrowni, ktre jest niesprawiedliwe z uwagi na stosunek niewspmiernie wysokich przychodw do poniesionych kosztw i nakadw inwestycyjnych. Ponadto mwca doceni wag zacht dla inwestorw MEW zwizanych ze zwolnieniami z podatku dochodowego, czy ulg budowlanych, ktre skutecznie mogyby stymulowa rynek, jednak zaznaczy take ograniczenia budetu pastwa. W sprawie staych taryf dla mikroinstalacji doda, e dodatkowe koszty mogyby zosta przeniesione na operatora systemu przesyowego (tak jak w Niemczech), ale wskaza na konieczno przygotowania odpowiedniego algorytmu rozlicze.

W trakcie panelu uwagi do ustawy o OZE przedstawili take przedstawiciele ZP FEO. Zaznaczyli, e rozwj (bardzo niedoinwestowanych) sieci energetycznych nie przeciwstawia si rozwojowi rde OZE, ktre nie wpywaj negatywnie na sie ? prezes Henryk Klein (OpaLabor). Prezes Zdzisaw Zber (Dr Zber) podkreli dobitnie e rozwj OZE zaley przede wszystkim od tego czy inwestycje bd si zwracay w realnym czasie (uczestnicy debaty mwili o 5-7 latach).

MATERIA DO DYSKUSJI

W zaczeniu znajduj si uwagi i propozycje sformuowane na kanwie projektu ustawy o odnawialnych rdach energii (OZE) oparte przede wszystkim na perspektywach rozwoju mikroinstalacji i wsparcia idei wprowadzenia modelu prosumenckiego w krajowej energetyce. Uwzgldniaj one jednak nie tylko interes prosumenta i inwestora w mikrorda, ale take perspektyw konsumenta energii, operatora sieci i podatnika oraz wpywu regulacji na rozwj zielonej gospodarki i konkurencyjnoci.

Zapoznaj si z materiaem do dyskusji na II Forum Maej Energetyki Wiatrowej

WNIOSKI

Rynek maej energetyki wiatrowej w Polsce funkcjonuje gwnie w oparciu o instalacje dziaajce w systemach autonomicznych (niepodczonych do sieci). Z tego wzgldu inwestorzy, w stosunku do duych instalacji OZE ? sieciowych, ponosz dodatkowe koszty na systemy magazynowania energii elektrycznej (w ciepej wodzie lub bateriach akumulatorw) i uzyskuj nisze wspczynniki wykorzystania mocy. Rozwijanie si tego typu rozwiza technologicznych czyni ma energetyk wiatrow mniej konkurencyjn w stosunku do np. wielkoskalowych farm wiatrowych i innych mikro-instalacji OZE.

Ministerstwo Gospodarki z kocem 2011 roku przedstawio projekt ustawy o odnawialnych rdach energii, ktra po raz pierwszy uwzgldnia specyfik mikrorde energii odnawialnej. W projekcie zaproponowano rozwizania uatwiajce wspprac maych turbin z sieci energetyczn, m.in. poprzez brak koniecznoci uzyskania koncesji z URE na produkcj energii sprzedawanej do sieci, czy bezpatne podczenie do sieci. Ponadto w toku konsultacji spoecznych uznano konieczno powrotu do instytucji tzw. "sprzedawcy z urzdu? take dla rde o mocy wikszej od 40 kW i obowizek zakupu energii z OZE przez operatora sieci po cenie zblionej do ceny rynkowej (a nie jak pierwotnie proponowano za cen skorygowan wskanikiem 0,7). Nadal jednak brakuje w projekcie ustawy rozwiza systemowych dla energetyki rozproszonej, w tym zwizanych z integracj rnych instrumentw wsparcia (podatkowych, dotacji oraz planistycznych i zwizanych z tworzeniem mikrosieci) .

Wedug wstpnych ustale Ministerstwa Gospodarki po konsultacjach spoecznych i midzyresortowych, waciciele mikroinstalacji bd mogli skorzysta ze sprawdzonego systemu wsparcia w postaci staych taryf (FiT), funkcjonujcych w Niemczech i w Wielkiej Brytanii. Wedug analiz ekonomicznych IEO, o ile bd miay zastosowanie instrumenty podatkowe i premia (na wzr brytyjski) za energi oddawan do sieci, minimalna kwota staej taryfy zastpczej dla mikrorde to 900z/MWh (do 20kW mocy zainstalowanej) i 800z/MWh (powyej 20kW mocy zainstalowanej). Taka wysoko FiT zagwarantuje zwrot inwestycji w okresie krtszym ni 10 lat. Oprcz tego proponuje si likwidacj progw dla mocy przyczeniowej, uznajc kade rdo energii odnawialnej przyczone do sieci niskiego napicia za mikroinstalacj, natomiast maksymalna moc mikroinstalacji powinna odpowiada przydzielonej mocy zamwionej. Takie rozwizanie zapewni wiksz optymalizacj wykorzystania istniejcych zasobw sieciowych.

Innymi zachtami, ktre skutecznie mogyby stymulowa rynek mikroinstalacji OZE i s cigle przedmiotem rozwaa resortu gospodarki to zwolnienia z podatku dochodowego, zwikszenie wymaga co do minimalnych udziaw energii z OZE w nowych i remontowanych budynkach i ulgi budowlane. Dodatkow przeszkod, jaka moe stan inwestorom MEW na drodze do skorzystania z ww. udogodnie podatkowych czy dodatkowego finansowania, jest brak systemu certyfikacji urzdze i instalatorw.

Pierwszym programem, ktry umoliwi finansowanie inwestycji maych elektrowni wiatrowych bdzie uruchomiony w III kwartale 2012 roku pilotaowy program NFOiGW dot. inteligentnych sieci energetycznych. Z kolei nowy produkt finansowy w postaci kredytw preferencyjnych przygotowywany jest przez Bank Ochrony rodowiska wsplnie z WFOiGW.

Pobierz: Podsumowanie konferencji w wersji PDF

 

Biuletyn Forum MEW

Honorowy Patronat

Opis / Notatka

Partnerzy

Partnerzy Medialni

Polecamy

Broszury nt. energetyki przyjaznej rodowisku

Rynek MEW w Polsce '2010

Znajd Forum na Facebooku
Subskrybuj aktualnoci